ODWARSTWIENIE SIATKÓWKI

Odwarstwienie siatkówki –jest to oddzielenie się siatkówki od leżących pod nią struktur oka zwanymi nabłonkiem barwnikowym. Początkowo może obejmować ona lokalny obszar siatkówki, ale w miarę postępu choroby może dojść do całkowitego jej odwarstwienia. Jest to stan zagrażający pogorszeniem widzenia a nawet może prowadzić do ślepoty.

odwarstwiona_siatkowka

Typy odwarstwienia siatkówki:

Przedarciowe odwarstwienie siatkówki – spowodowane jest występowanie otworów lub przedarć siatkówki przez które płyn z ciała szklistego (żelu wypełniającego oko) przedostaje się do przestrzeni podsiatkówkowej, pomiędzy siatkówkę a nabłonek barwnikowy, prowadząc do jej uniesienia. Otwory siatkówki spowodowane są zmianami zanikowymi siatkówki. Przedarcia spowodowane są trakcją (pociąganiem) siatkówki przez szklistkę wypełniającą oko.
Wysiękowe odwarstwienie siatkówki (zwane również surowiczym) – spowodowane jest gromadzeniem się płynu podsiatkówkowego na skutek zapalenia, zaburzeń naczyniowych, urazów czy guzów wewnątrzgałkowych.
Trakcyjne odwarstwienie siatkówki – spowodowane jest oddzieleniem się siatkówki od nabłonka barwnikowego przez kurczące się błony szklistkowo-siatkówkowe. Głównymi przyczynami są: retinopatia cukrzycowa proliferacyjna, retinopatia wcześniaków i urazy oka.

Jakie są czynniki ryzyka występowania odwarstwienia siatkówki ?

Odwarstwienie siatkówki częściej występuje u osób z krótkowzrocznością, zwłaszcza w przypadkach współtowarzyszących zmian zwyrodnieniowych siatkówki.

Odwarstwienie siatkówki częściej występuje u osób, które przeszły operację zaćmy.

Trakcyjne odwarstwienie siatkówki obserwowane jest jako powikłanie cukrzycy u osób z zaawansowaną proliferacyjną retinopatią cukrzycową.

U osób z zwyrodnieniem plamki związanym z wiekiem z towarzyszącą neowaskularyzacją może występować wysiękowe odwarstwienie siatkówki.
Urazy oka

Jakie są objawy mogą poprzedzać odwarstwienie siatkówki?

Odwarstwienie siatkówki może być poprzedzone występowaniem:

  • nagłych błysków
  • zwiększeniem „mętów" w ciele szklistym
  • pojawieniem się pajęczynek czy welonów przemieszczających się przy poruszaniu okiem
  • licznych drobnych czerwonych lub czarnych kropek

W przypadku pojawienia się powyższych objawów należy pilnie udać się do specjalisty, który po badaniu ocenić może ryzyko wystąpienia odwarstwienia siatkówki.

Jakie są objawy odwarstwienia siatkówki?

Podstawowymi objawami odwarstwienia siatkówki są:

  • gwałtowny spadek ostrości wzroku
  • „zasłona" przed okiem, która może powodować początkowo obwodowe pogorszenie widzenia i stopniowa obejmować coraz większy ubytek widzenia
  • zniekształcenie obrazu tj. krzywienie się prostych linii, falowanie obrazu, występowanie mroczków

Jak leczy się odwarstwienie siatkówki?

Przedarciowe odwarstwienie siatkówki wymaga leczenia chirurgicznego. Wykonuje się zabiegi zewnątrzgałkowe, które polegają na wgłobieniu ściany gałki ocznej za pomocą wszczepu zewnętrzgalkowego (gąbki, taśmy silikonowe), które przyszywane są szwami do ściany gałki ocznej. W niektórych przypadkach wykonuje się drenaż płynu podsiatkówkowego. W wyniku tego dochodzi do zamknięcia otworów siatkówki, wytworzenia trwałego połączenia siatkówki z podłożem i zmniejszenia trakcji szklistkowo-siatkówkowej. Zabieg ten może być połączony z podaniem do wnętrza oka gazu, celem podtrzymywania i dociskania wcześniej odwarstwionej siatkówki. Gaz wchłania się samoistnie z oka po określonym czasie.
W przypadkach dużych uszkodzeń siatkówki lub krwotoków do wnętrza gałki towarzyszących odwarstwieniu siatkówki konieczne jest wykonanie witrektomii z endotamponadą gazem lub olejem silikonowym. Witrektomia umożliwia usunięcie żelu wypełniającego oko i uwolnienie siatkówki od pociągających ją błon przedsiatkówkowych i podsiatkówkowych. W niektórych przypadkach, gdy obkurczenie siatkówki nie pozwala na jej przyłożenie konieczna jest odbarczająca retinotomia polegająca na obwodowym nacięciu siatkówki.

Co powinien robić pacjent po operacji odwarstwionej siatkówki?

Po zabiegu operacyjnym pacjent:

  • powinien unikać większych wysiłków fizycznych w czasie określonym przez lekarza
  • w niektórych przypadkach przebywać przez kilka dni w pozycji wymuszonej określonej przez chirurga
  • zgłaszać się regularnie na kontrole w wyznaczonych terminach i stosować leki zgodnie z zaleceniami specjalisty